भरत पोखरी ,निर्मल पोखरी र कृस्ति

यी विभिन्न नाम दिइएको गांउ वास्तवमा सेती नदी कटेपछि लगत्तै पोखराको दक्षिणटि्ट रहेको डाडा हो जुन पूव पश्चिम फैलिएको छ । यो डाडाको पूवमा भरत पोखरी रहेको छ र जसको लगत्तै अरु दुइवटा गाविसहरु रहेका छन् ,निर्मल पोखरी र सबैभन्दा पश्चिममा रहेको छ कृस्ति नाच्ने चौर -कृस्ति गाविस र नाच्ने चौर गाविस गाभिएर यो एक गाविस वनाइएको हो ) । यस डाडामा पुग्नको लागि तिनैवटा गाविसहरुबाट जाने मोटरबाटाहरु वनेको हुनाले यहां पुग्नको लागि सुगम नै छ । कृस्ति नाच्ने चौरलाई नै पछ्याउदै उत्तर दक्षिण फैदिएको छ मटि्टखान ।

कसरी जाने र के मा जाने -

लेखनाथ नगरपालिकाबाट यहां जाने हो भने मोटरसाइकलबाट मात्र संभव छ जुन भडारीढिक भएर जान सकिन्छ भने मोटरबाट जाने हो भने पोखरा नगरपालिकाको विरौटाबाट जान सकिन्छ ।विरौटाबाट भरत पोखरी जाने क्रममा सेतीनदीले धेरै पहिलेदेखि वनाएको धारलाई देखिन्छ जसको आडमा केही समथर भूभाग रहेपनि त्यहां घांसका एकदर्ुइ प्रजातिहरु उब्जने बाहेक अन्य कुनै पनि वाली उब्जाउ हुने खालको मलिलो भने छैन । सबै बलौटे माटो र ग्रेगरले वनेको छ जसले पानी सोसेर लिन सक्दैन र वषर्ातमा परेको पानी विभिन्न ठांउबाट ससाना मूल फुटेर नदी गएर मिसिएको देख्न सकिन्छ ।त्यस्तै बषतको वेलामा यहांका बिभिन्न डांडाकांढाहरुबाट छ छ गर्दै झरनाहरु झरिरहेको देख्न सकिन्छ । यही ग्रेगर र बालौटे माटोबाट नै सेती नदीको सम्पर्ूण्ा किनारको भूभाग हेदा निकै रहस्यमय देखिन्छ ।

भरतपोखरीको डाडामाथि किन जाने र यहाको विषेशताहरु के के हुन् भनेर एउटा प्रकृति प्रेमी र सौर्न्दर्य पारखीलाई भनिरहनु पर्दैन। दक्षिणपटि्टबाट परेको र्सूयको किरणमा पन्ट लाइट भ्यू ) पोखरा उपत्यकालाई नियाल्न यो नै सबैभन्दा उपयुक्त स्थल हो । यहांबाट पोखरा उपत्यकाको सम्पर्ूण्ा भूभागहरुलाई राम्ररी नियालेर प्राकृतिक सौर्न्दर्यको सागरमा डुबुल्की लगाउन सकिन्छ ।
यहां जानको लागि मोटरसाइकल वा मोटरमा जान सकिन्छ भने आफूलाई गाडिको यात्रा गर्न वाक्क लाग्नेहरुले भरत पोखरीबाट जंगलै जंगलको बाटो एक डेड घण्टाको टे्रकिङ गरेर पनि पुग्न सकिन्छ वा मोटरबाटोबाटै हिडेर पनि जान सकिन्छ । यहां माथि डांडाबाट पोखरा उपत्यकाको हरियो फांट अनि छरिएर रहेका पातला बस्तीहरु अनि वरपरबाट ढाकेका पहाडहरुका दृष्यले मनलाई एकपटक न हेरी छाड्दैन । अझ आफनो भाग्य बलियो छ भने उत्तरतिर देखिने हिमालको दृष्यले कसलाई मन्त्र मुग्घ नवनाउला र - हिमालको यही एक झझल्को पाउनकै लागि सात समुददेखि पर्यटकहरु आउने गर्दछन् ।यहांबाट देखिने अन्नपूण ,माछापुछ्रे , द्यौलागिरी लगायत मनास्लु हिम श्रृंखलाहरुले मनै हर्छन् ।नियाल्न पाइन्छ तब पुगेपछि जहांबाट हाइकिङ गरेर पूवदेखि पश्चिमसम्म पुग्न सकिन्छ ।

गगनगौंडाबाट पूल तरेर भरतपोखरी पुगेर पनि धित् नमरे अनि आफूसंग समय रहे त्यही मोटरबाटो भएर निर्मल पोखरी उक्लन सकिन्छ जहांबाट कृस्ती नाच्ने चौरसम्म पनि पुग्न सकिन्छ ।सेती नदीले छुट्टयाएको यी डाडा र बस्तीहरु पोखराकै एउटा अभिन्न अंग भएपनि छुट्टै ठांउ झै लाग्छ ।

माथि डाडाबाट पर्ूवपश्चिम बाटो लाग्दा पोखरा उपत्यकाको सौर्न्दर्य मापन गर्न सकिन्छ ।यतमबाट हर्ेदा पोखरा र लेखनाथ नगरपालिकाको दक्षिणी भूभागमा बस्ती नभएकोले धान बालीले झुलिरहेका हरिया फांटहरु देख्दा एकैपटक यति धेरै हरियाली देख्दा साह्रै आनन्द लाग्छ ।यो आनन्दलाई थप गर्नलाई आफूसंग दूरवीन पनि साथै लिएर आएमा सुनमा सुगन्ध थपिदिन्छ ।
बाटोमा यसरी जाने क्रममा विविध प्रकारका पुतलीहरु न्ाचिरहेका र चराहरुको चिरविर अनि पहाडबाट मूल फुटेर आएको छ छ गर्ने पानी अंजुलीमा लिएर पिउंदा यात्राको थकानलाई भुलाएर शितलता दिन र नया्र उर्जा थप्न काफी छ ।

हिड्न गाह्रो हुनेले यात्रालाई भरत पोखरीबाट शुरु गरेर कृस्ती नाच्ने चौरसम्म वा मट्टीखानसम्म पु याएर भरपूर सौर्न्दर्यको आनन्दलाई एकै दिनमा लिन सकिन्छ ।


मटि्टखान

पोखरालाई दक्षिण पश्चिमबाट ढाकेको डाडां हो मटि्टखान । यहां पुग्नको लागि कास्की र स्या जा जिल्लाको सिमानासम्म पग्न पर्ने हन्छ । पृथ्वीचोकबाट र्सार्वजनिक बस मार्फत पातले छांगो भएर पातले छांगोनिरबाट गाडीमा करिब पन्ध्र किलोमिटर जति गएपछि स्या जा जिल्लाको सिमानामा बनेको द्वार आइपुग्छ । त्यही ओर्लिएर दक्षिणतर्फ गएको डांडामा बनेको तेर्र्सो बाटोमा डेडदेखि दुइघण्टाजति हिडेर पुग्न सकिन्छ भने मोटरबाट आधा घण्टामा पुग्न पनि सकिन्छ । मटि्टखानसम्म पुग्नु अगावै पोखरा उपत्यकाको सुन्दर शहरी दृष्यले एउटा राम्रै अनुभव दिन्छ ।त्यस बाहेक स्या जा जिल्ल्ाको पूर्वी भेगतर्फ छरिएर रहेका गांउ बस्ती र खेतीपाती अनि हरियालीलाई राम्रैसंग नियाल्न सकिन्छ ।ग्रामीण जीवनशैलीलाई नजीकबाट साक्षात्कार गर्न सकिन्छ ।

मटि्टखानमा पुग्दा साधारण केही घर र पसलहरु बाहेक थप भौतिक संरचनाहरु छैनन् ।यस ठांउमा पुग्न राम्र्रै मोटरबाटोले छोएको छ । मटि्टखानको सवभन्दा ठूलो विशेषता भनेकै नै त्यहांबाट उपत्यकाको उत्तरतिर देखिने पश्चिमबाट पूवतिर फैलिएका सबै हिमालहरुलाई एकै ठांउमा जोडिएर रहेका जस्तो अवस्थामा देख्न सकिन्छ । टलक्क टल्किएका सेता हिमालहरुलाई एकै ठांउमा देखिदा पाइने आनन्दलाई सम्हाल्न यो मनलाइ गाह्रो पर्ने गर्दछ ।

मटि्टखानको डाडाबाट पूवतिर मोटरमा वा हिडेरै कृस्तिचौर भएर भरत पोखरीसम्म पुग्न सकिन्छ जसको लागि एक दिन नै छट्टाउन पर्ने हृन्छ ।यदि यसरी भ्रमण गर्ने हो भने शान्त वातावरणमा टेकिङको अनुभव लिंदै पोखरा उपत्यकाको हरियाली देखि लिएर वरपरका पहाडहरु हुंदै उत्तरतिरका सुप्रसिद्ध हिमालहरु अन्नपूण माछापुच्छ्रे् ,द्यौलागिरी ,मनास्लु लगायतका हिमालहरुको भिन्न भिन्न दृष्टिकोणबाट दृष्यावलोकन गर्न सकिन्छ,जुन आफैमा एउटा अदितीय अनुभव हो । त्यस बाहेक सरल ग्रामिण जीवनसंग पनि साक्षात्कार गर्दै जान सकिन्छ ।

जो पर्यटकहरु धेरै दिनको टे्किङमा जान सक्दैनन् ,त्यस्ता पर्यटकहरुको लागि एकदिने यस्ता खालका पदयात्राबाट हिमालहरुका परै श्रृखलाहरुलाई फरक फरक दृष्टिकोणबाट एकैदिनमा दृष्यावलोकन गरिसकिन्छ ।
नक्शा


पुम्दी भुम्दी

पोखरालाई पश्चिमपटिटबाट ढाकेको भएपनि यो डाडा पर्ूव पश्चिम फैलिएको र पश्चिममा गएर पंचासेको डाडासंग जोडिएको छ । छोरेपाटनबाट पश्चिमतिर लागेपछि पुग्नको लागि हिडेरै पनि जान सकिने र मोटरसाइकलमा पनि जान सकिन्छ ।यहां र्सार्वजनिक गााडी पनि चल्ने गर्दछ । छोरेपाटनबाट स्या जातिर लाग्ने क्रममा लगभग ६.७ किलोमिटर गइपछि उत्तरतिर डाडो उक्लने बाटो आउंछ ।त्यहाबाट लगभग आधाघण्टामा मोटरसाइकलमा वा डेड घण्टा उक्लिएपछि यस डांडाको टप्पोमा पग्न सकिन्छ ।यहां पग्न चाइनिज गम्बा भएर मोटर साइकलमा पनि जान सकिन्छ भने हिडेर पनि पग्न सकिन्छ ।पोखराबाट एकदिने पैदल यात्राको लागि यो एक उपयक्त स्थल हो ।

यहां किन जाने भन्ने सर्न्दर्भमा एक पदयात्रीको जो उकाली ओराली गरेर रमाउनेहरुका लागि अनि हिमाललाई नजिकबाट नियाल्न चाहनेहरुका लागि त भन्नै पर्दैन ।यहांसम्म पुगेपछि उत्तरतिरको हिमाललाई नजिकबाट नियाल्नको लागि अनि फेवाताललाई फेदमा पारेर तीनतिरबाट पहाडले ढाकेको ताल अनि तालको माथि हरियो पहाड र त्यसभन्दा पनि माथि सेता हिमालहरु एकै पटक हर्ेनको लागि उपयुक्त स्थल हो ।पोखराको समथर ठांउबाट देखिने भन्दा विल्कुलै फरक कोणबाट हिमालहरु देखिने हुनाले यो ठांउ निकै उपयुक्त स्थान मान्न सकिन्छ ।

चाइनिज गुम्बादेखि माथि उक्लदै पुम्दीकोटसम्म पुगेर त्यहांबाट हिमाल सहितको फेवाताललाई हर्ेर्दै पश्चिमतिर लाग्न सकिन्छ जन क्रममा फरक खालका दष्यहरुलाई आंखाभरि समेट्नका साथै एक फोटोग्राफर र कविको लागि ग्रामिण नेपाली जीवनशैलीलाई आत्मसात गर्दै यात्राको आनन्द लिन सकिन्छ ।पोखराको सेरोफेरोमा एकदिने पदयात्रामा पुग्न सकिने थुप्रै ठांउहरु छन् ।विशेषगरी शहरी जीवनशैलीमा रमाइरहेकाहरुलाई एकदुइ दिन शान्त शैलीमा आफूलाई शारिरीक र मानसिक शान्तिका साथै स्वच्छ हावामा हिडेर व्यायाम गर्न चाहनेहरुका लागि उपयुक्त स्थानहरु थुप्रै छन् ।त्यसैले पोखरा आउंदा -विशेषगरी वषर्ात्को याम अघि र पछि ) शहरबजारतिर मात्र नरुमलिएर आफूलाई फरक ढंगबाट आनन्द लिन सकिन्छ । सात समुद्रदेखि यहां यस्तै दृष्यहरुको एक झलक देख्नका लागि पर्यटकहरु आउने गर्दछन् जो यस्ता दृष्यहरु देख्नकै लागि भुतुक्कै हुने गर्दछन् र कैयौं रिलहरु सिध्याउंछन् ।

जतिसुकै विकशीत भएपनि नेपालमा भएका यस्तै खाले ग्रामिण जीवनशैली र प्राकृतिक वातावरणमा रुमलिन पाउँदा त्यसले छुट्टै आनन्द दिने हुनाले नै त उनीहरु आइरहेका छन् जसबाट उनीहरुले थप नयां उर्जा र उत्प्रेरणा दिइरहेका छन् ।आखिर हाम्रा शहर बजारबासीहरु पनि त आखिर यान्त्रिक जीवन शैलीमा प्रवेश गरिसकेका छन् ।