कांडे , पञ्चासे र चन्द्रकोट

पोखरा उपत्यकालाई चार दिशाबाट ढाकेका डाडाहरु मध्ये पश्चिमतिरबाट ढाकेका डाडाहरुको नाम हो पंचासे पोखरा उपत्यकालाई ढाकेका डाडाहरु मध्ये सबैभन्दा ठूलो डाडा यही हो जसले पोखरालाई पश्चिमतिरबाट ढाकेको छ ।यसको उचाई ...........मीटर रहेको छ ।

पोखरा बाग्लु सडक अन्तरगत ......................बाट आधा घण्टामा नै पुगिने ठांउ हो कांडे । झट्ट सुन्दा कांडाको बोटहरु धेरै पाइने भएर राखिएको नाम जस्तो लागे पनि त्यहां त्यस्तो कांडाका बोटहरु छैनन् ।.यहां जानको लागि हेम्जालाई पार गरे पछि आउने वस्ती र खेतीपातीहरुको हरियाली अनि धम्पुसको पर्ूव पश्चिम फैलिएको चट्टानले वनेको डांडामा हर्ुर्केका धूपीका रुखहरुको हरियाली हर्ेर्दै हेम्जा कटिन्छ ।....................बाट पश्चिम लाग्ने क्रममा माछापुछ्रे्र हिमालको जलाधारबाट वगेर आएको सेती नदीको निलो पानीलाई केहीवेर नियाल्दै उत्तरतिर देखिने माछापुछ्रे ,अन्नपर्ूण्ालाई सबैभन्दा नजिकबाट नियाल्दै यात्रा अघि बढाउन सकिन्छ । यात्रा अघि बढ्ने क्रममा धम्पुस र नौडाडालाई छुट्टयाउने घट्टे खोलाको पुल तरेर नागबेली परेको बाटोमा गाडी अघि बढ्छ तब दिन खुलेको छ भने माछापुछ्रेको भिन्नै खालको दृष्यहरु देखिन थाल्छन् ।घुमाउरो बाटोमा पन्ध्र मिनेटजतिमा पुगिन्छ ..................मीटरमा अवस्थित नौडांडा ।पर्ूव पश्चिम फैलिएको नौडाडाको सानो बजार र वस्तीलाई नियाल्दै यहांबाट दक्षिण पर्ूवमा देखिने फेवा ताल ,उत्तरतिर देखिने हिमालहरु अनि डांडाकाडाको दृष्यावलोकन गर्न सकिन्छ । यहांबाट हिडेर अनि मोटरबाटो नै भएर पनि सरा कोट पुग्न सकिन्छ ।

यहांबाट अझै पश्चिमतिर दश पन्ध्र मिनेट गाडीमा पुगिन्छ ,कांडे ।कांडेको वास्तविक दृष्यावलोकन केन्द्र पुग्न कांडे वस विसौनीबाट दक्षिणटिट लाग्नु पर्दछ र पन्चासेको लेक पुग्ने बाटो पनि यही नै हो ।कांडेको बसविसौनीबाट हिडेर पंचासे लाग्ने क्रममा आधाघण्टाजतिमा पुग्न सकिने एउटा रमणीय ठांउ छ जहां पिकनिक मनाउन तथा दृष्यावलोकनको लागि अत्यन्तै उपयुक्त थलो रहेको छ । तिलक बम मल्लले गाएका मुटु छुने लुम्लेको हावाले .................... बोलको गीत शायद यही ठांउलाई संझिएर गाएका होलान् झै लाग्छ किनकी यहां ....................मीटरको उचाइमा अवस्थित भएको हुंदा जाडो याममा चिसो सिरेटो चल्ने गर्दछ भने गर्मी याममा पनि शितलता दिने हावा वहने गर्दछ ।लुम्ले कृषि केन्द्रलाई यहांबाट राम्ररी नियाल्न सकिन्छ र यहांबाट थोरै तल मात्र लुम्ले पर्दछ ।

पञ्चासेको डाडा पोखरा उपत्यकालाई ढाकेकोे पश्चिमपटिटको डांडा हो जहां पुग्नको लागि कांडेबाट हिडेपछि पहिला एक देखि डेड घण्टामा भदौरे देउराली पुगिन्छ । भदौरे देउराीसम्म पुग्नको लागि मोटर बाटो पनि छ जहां जीप चल्ने गर्दछ तर बाटो खराब भएको कारणले जीपको यात्रा अत्यन्तै कठोर हुने गर्दछ ।भदौरेलाई पञ्चासे जाने आधार शिविर मान्न सकिन्छ । भदैारे देउरालीबाट दुइघण्टा जतिको उकालो लागे पछि पञ्चासे लेकको डाडामा पुग्न सकिन्छ । पञ्चासे जाने क्रममा बाटोबाट उत्तरतिरका हिम श्रृंखलाहरुको भिन्नै खालका दृष्यहरुले नलोभ्याउने त कुरै भएन ।त्यस बाहेक यस डांडाबाट देखिन हिमालीे दृष्यहरुको बर्ण्र्ाागरेर साध्यै छैन ।
जंगल यात्राको आनन्द लिन अनि फागुन चैतको याममा लालीगुंराषको फूल लगायत अन्य थुप्रै जातका रुख बिरुवाहरु रहेका हुनाले अनि हरदम सिरीरीरी हावा चलिरहने हुनाले गर्मी याममा घुम्न निस्कदा धेरै फाइदाहरु ीलन सकिन्छ ।यहांसम्मको यात्रामा आफूलाई निकै साहसिक अनुभव गर्न सकिन्छ ।
यहांको यात्रा एकोहोरो र पट्यारलाग्दो पनि हुन सक्ने हुंदा साथीभाईहरुको समुह वनाएर जानु उपयुक्त हुन्छ ।

पंचासेलाई राम्ररी नियाल्ने हो भने एकै दिनमा नभ्याइने हुनाले दुइदिन छुट्याउनु उपयुक्त हुन्छ ।जसको लागि एकातिरबाट गएर अर्कोतिरबाट फर्किनु उचित हुन्छ ।डाडा उक्लिसकेर ओरालो झर्ने क्रममा पामेतिर झर्ने हो भने ठाठो ओरालो पर्ने हुनाले उक्लिएर दुखेको पिडुला अनि त्रि्राको मांसपेशी अनि लिग्यान्डस दुख्न सक्छ ।त्यसैले ठाडो ओरालो झर्नुको साटो संभव भएसम्म तेर्र्सो ओरालो झर्नु उचित हुन्छ ।

त्यस्तै फेवा तालको आडमा एउटा सानो डाडाको श्रृखला शुरु हुन्छ जुन पुम्दी भुम्दी हुंदै पश्चिम तर्फफैलिएको छ जुन पंंचासेको डाडामा गएर जोडिएको छ र पंचासे जान यहांबाट हिडेरै पनि सकिन्छ ।पंचासेबाट भदौरे देउराली र कांडे अनि नौडाडा हुंदै फेरि धम्पुसअनि सराडकोठतिर फैलिएको छ ।
त्यसैगरी पुम्दीभुम्दीको डाडाबाट दक्षिण मटि्टखानतिर फैलिएको छ ।मटि्टखान पर्ूवतिर कृस्ति नाच्ने चौर ..........।


धम्पुस

पोखरा वाग्लड सडक खण्ड अन्तरगत घट्टे खोलाबाट उत्तरतिर परै डाडालाई धम्पुस डाडा भनिने भएपनि पर्यटकिय महत्व राख्ने चाहि डाडाको उत्तर पटि्टको भाग हो जहां पुग्न उकालो लाग्ने धुम्पस फेदीबाट केही किमी माथि लाग्न पर्छ ।यहां जान हाल मोटर बाटो खनिएकोले मोटर तथा मोटरसाइकलबाट पनि जान सकिन्छ भने फेदीबाट र्सार्वजनिक जीपमा पनि जान सकिन्छ ।
यहां पन्ध्रवटा जति लजहरु छन् जहां सामान्य एक रात वर्साईको एक सयदेखि पांचसयसम्म पर्ने कोठाहरु पाइन्छन् । त्यस्तै खानाको पनि डेडसयदेखि तीनसयसम्ममा भने जस्तो खाना पाइन्छ ।

यो एक गुरुड वस्ती हो जन किन प्रसिद हुन गयो भने पोखरा शहरबाट सबभन्दा नजीकको गन्तब्य पनि भएकोले हो र यही मार्ग भएर घान्द्रुक अनि अन्नपर्ूण्ा हिमालको आधार शिविरसम्म जान सकिने हुनाले उक्त पदयात्रा मार्गको लागि पहिलो रात विताउन सकिने ठांउ हो । त्यस वाहेक पनि उत्तरतिर देखिने हिमालहरुको भव्य दृष्य त छदैछ ,त्यसमा पनि माछापुछ्रे हिमालको फेदैसम्म देखिने हुनाले पनि महत्वपर्ूण्ा छ । साथै यहांबाट विहानको सूर्योदय र सर्ूयास्तको दृष्य हर्ेनको लागि पनि यो ठांउ प्रसिद छ ।

१८०० मीटरको उचाईमा रहेको यो गुरुड वस्तीमा घरहरु प्राय पुराना र ढंुगाले वनेका र छाना पनि ढंुगाले नै छाएको हुनाले परम्परागत देखिएका घरहरु कंक्रिटका जंगल देखेर वाक्क भएका स्वदेशी तथा विदेशीहरुका आंखालाई सजिलै आकषिर्त गर्दछन् । चैत बैशाखको गर्मी याममा यहां शितल हुने हनाले पोखरा उपत्यकाका शहरी तथा अन्य शहरबाट घुम्न आउनेहरुका लागि निकै शितल गराउंछ ।

ग्ाुरांष ,उत्तीस आदि रुखहरुसंगै शान्त र सुरम्य वातावरणमा डांडाको टप्पोमा वसेर आनन्द लिन पाउनले एक रात र एकदिन वितेको थाहै हंदैन ।धम्पुुस जानको लागि यदि तपाई रोमान्चकता चाहन हुन्छ अनि जंगल यात्रा मन पर्छ भने तपाई हेम्जाको मिलन चोकबाट भित्र छिरेर केही भित्र गएपछि दुइबटा बाटाहरु आउंछन् जसमा तपाई माथिल्लो बाटो समात्न सक्नु हुन्छ । माथिल्लो बाटोबाट जाने क्रममा नै उत्तरतिर रहेका विभिन्न गुरुड गांउहरु तथा माथिवपटि्टको पहाड अनि त्यो भन्दा माथि हिमालका दृष्यहरुले देख्न सकिन्छ भने यो बाटो जांदा जंगलको बाटो भएको हुनाले बिबिध जातका चराचरुडी तथा जंगली जनावरहरुसंग पनि सात्क्षातकार हुन सक्छ । यदि तपाईलाई यो बाटो जान मन पर्छ र तपाई पदयात्रा गरेर पार गर्ने विचार गर्दै हुनहुन्छ भने विहान ७ ,८ वजेबाटै यात्राको थालनी गर्न वेश हुन्छ ताकि विस्तारै यात्रा गरेर वरपरको दृष्यावलोकन गर्दै तपाई डाडाको पश्चिमतिर लाग्न सक्नु हुन्छ । तल्ल्ाो बाटो भने घाचोक ,थाचोक लगायत ल्वाड घलेल गांउ -जसको फेदबाट आइरहेको मार्दी खोला निकै आकर्ष देखिन्छ )मा पुग्न सकिन्छ ।

पोखरा उपत्यका र सेरोफेरोका गांउहरु घुम्दै हुनुहुन्छ भने तपाई प्रति उक्त भेगका वासिन्दाहरुलाई कौतहल हुन सक्छ ।पधेरा वा धाराबाट पानी लिएर वा खेतवारीबाट फर्किरहेका हुन सक्छन् वा घांस काटिरहेका हुन सक्छन् ।त्यस्तो अवस्थामा तपाई यदि हिडिरहेन भएको छ वा घमिरहन भएको छ भने एकछिन रोकिनुस् । संभव भएसम्म ती दाजुभाई तथा दिदी वहिनी अनि वा आमा आदिसंग हालखबर अनि उक्त ठांउहरुको बारेमा जानकारी लिनुस् । सविधा ,पहंच अनि आधनिकताले नछोएका ठांउका मानिसहरु हृदयका धनी हुन्छन् । तपाईल्ााई आफनो थकानपर्ूण्ा व्यस्तताको वावजुद पनि समय दिन्छन् अनि सम्मान दर्शाएर करा गर्छन् । हृदयका धनी मानिसहरुसंग कुरा गर्दा तपाईले छट्टै आनन्द पाउन सक्नु हुन्छ ।त्यो आनन्दबाट तपाई विमुख नहुनुहोस् ।


सराडकोट








कसरी जाने -

तपाई सराडकोट -१६०० मीटर ) जांदा विध्यवासिनी मन्दिरको पश्चिमबाट ट्याक्सी तथा वसको सुविधा छ ।ट्याक्सीले एकजनाको पचास रुपैया लिन सक्छ र एकैछिनमा पु याइदिन्छ भने वसले त्यो भन्दा थोरै शुल्क अनि ढिलो पु याइदिन्छ । तपाई त्यहां गएर बस्ने योजना वनाउनु हुंदैछ भने बेलुकीपख चार पांच बजेतिर जानुस् । बिहानको सर्ूयाेदय अवलोकन अनि फेवा तालको दृष्य हर्ेनका साथै विहानै हिमाल हर्ेन पाउनु हुन्छ ।

जाडो यामका महिनामा तपाई यहां हुनुहुन्छ भने त फेवा तालमा लागेको कुहिरो तलपटि्ट देख्नु हुन्छ र तपाई आफूलाई बादल पारिको देशमा भएको अनुभव गर्न सक्नु हुन्छ ।

तपाईको लागि अर्को राम्रो विकल्प पनि छ ।लेक साइडको हल्लनचोकनिरबाट तपाई सराडकोटको लागि उक्लन सक्नु हुन्छ । यहांबाट उक्लनुको फाइदा तपाई आधाघण्टामा नै पाउन सक्नु हुन्छ जहांबाट तपाईले फेवा ताललाए पर्ूवदेखि पश्चिमसम्मको भव्य दृष्य एकैपटक नियाल्न सक्नु हुन्छ ।जसको लागि तपाइले बिहान ९ १० बजेको समयमा निस्कनु उपयुक्त हुन्छ ।

त्यहांबाट पन्ध्र मिनेटमा नै तपाई मेथलाड पुग्नु हुन्छ जहां एउटा विश्राम लिन सकिने घर छ -मेतलाड भ्यू पोइन्ट), त्यहां विश्राम गरेर तपाई उपत्यकाको दृष्यावलोकनको आनन्द लिन सक्नु हुन्छ ।यो ठांउको विशेषता के हो भने यहांबाट तपाईले आफनो टाउको पश्चिम घुमाउनु भयो भने फेवा तालको भव्य दृष्य देखिन्छ भने टाउको पर्ूवतिर घुमाउनु भयो भने पोखरा शहरको भव्य दृष्य देखिन्छ । यो विश्राम घरमा सहुलियत दरमा तपाईलाई रात वस्न सुविधा पनि छ ।

यहांबाट अरु दुइघण्टा आरामले हिडेर तपाई सराडकोट पुग्न सक्नु हुन्छ ।