मानव निर्मित धरोहरहरु

अन्तराष्टि्य पर्वतीय संग्रहालय

नेपाल एक पर्वतीय देश भएपनि यहाका नेपालीहरुमा आफनै देशको हिमालहरु बुुझन सक्ने कला विविध कारणहरुले गर्दा अत्यन्तै कमजोर छ ।हाम्रो आफनै हिमालको बारेमा हामीहरु ज्ाानकार छैनौं ।प्राकृतिक रुपमा हिमाल के हो र कसरी वनेको छ ।यहांका हिमालहरुले सारा संसारको ध्यान आकृष्ट गर्न सकेको छ ।पोखरा आफैमा प्राकृतिले वनाएको संग्रहआलय रहनका साथै देशभरका अनि विदेशका समेत हिमालको बारेमा राम्रो जानकारी दिने उद्देश्यले खोलिएको हो ।
अत्याधनिक तरीकाले वनाएको भवनमा हिमाली क्षेत्रको विभिन्न परिवेशलाई झल्काउने गरी छुट्टयाइएको छ जसको कारणबाट समग्र विषय वस्तुको हासिल गर्न सकिन्छ र्।पर्वत, पर्वतीय वासिन्दा ,उनीहरुको जीवनशैली र रहनसहन,उनीहरुको पर्वतसंगको सम्बन्ध लगायत भौगोलिक विकटता अनि हिमालको सौर्न्दर्यसंगै गासिएको विषम हावापानी ,कठिन यात्रालाई सामना गरेर पुग्ने आँट गर्ने हिमालका यात्रीहरुले गरेका रोमान्चकता आनन्द,सौर्न्दर्यको साथै पिडाको एकै साथ गरेका अनुभवहरुलाई थोरै समयमा खर्च गरेकै भरमा एकैसाथ गर्न सकिने जस्ता कुराहरुले यसको महत्वलाई दर्शाउंछ ।.
हिमालको भौगोलिक अवस्थिती ,वनावट ,विकटता र त्यसभित्र लुकेको सौर्न्दर्य अनि हिमाली बासिन्दा, विश्वको नजरमा सौर्न्दर्यको खानीसंगै वसेपनि कठोर भूवनोट र हावापानीसंग नजिकको साइनो गांसेर कठोरतामा वाँचेका वासिन्दाहरु,हिमालको नजीक पगेर नियाल्न र अनुभव गर्न चाहने पदयात्रीहरु ,हिमाल आरोहीहरुले भोगेका कठिनताहरु र खुशीका क्षणहरुका बारेमा आफले जानकारी हासिल गर्ने तथा आफै नै पुगेको अनुभव गर्न चाहनेहरुको लागि एउटा पाठशाला नै हो यो संग्रहआलय ।मुरी मुरी धन्यवादका पात्र छन् ति जसले यस्तो पाठशालाको परिकल्पना गर्नेदेखि पर्ूण्ारुप दिन सहयोग गर्ने सम्पर्ण्र्ाावदेशी तथा विदेशीहरुलाई ।

छुटि्टको दिनमा आफनो परिवारलाई लिएर घुम्न आउनको लागि अत्यन्तै उपयक्त ठांउ पनि हो यो ।सेती नदीको किनार अनि विमानस्थलको दक्षिणपटि्ट रहेको छ ।

संग्रहआलयको अग्रभागमा रहेको ठूलो चौर अनि संगैको हरियो चौरका साथै रहेको सहुलियत दरको रेष्टराको स्वादिष्ट परिकारका साथै उत्तरतिरको हिमाललाई भिन्न प्रकारको छटामा हर्ेनका साथै कृत्रिम हिमालमा चढेर आनन्द र रोमान्चकतताको अनुभव गर्न चाहनेहरुका लागि यो ठांउ एउटा राम्रो गन्तब्य हो ।


पुतली संग्रहालय






सैनिक संग्रहालय










चाइनिज गुम्बा

संसारका धेरै देशहरुमा एकै प्रकारका गुम्वाहरु ीनर्माण भएको मध्ये यो पनि एक हो ।गुम्बा बनेको स्थान आफैमा निकै भव्य छ र त्यसमा वनेको गुम्बाले यो स्थानलाई अझ भव्य वनाएको छ ।गुम्वा वन्नु अघि एक सामान्य डाडाको रुपमा रहेको यो डाडा गुम्वा वनेपछि बौद तिर्थस्थल अनि पर्यटकिय आकर्षाको केन्द्रको रुपमा विकशीत भयो ।

यहां जानको लागि पोखराबाट स्या जा जाने राजमार्गमा लगभग एक किलो मीटर गएपछि एउटा कच्ची मोटरबाटो माथितिर लाग्छ । जहांबाट विस्तारै हिडे पनि एक घण्टाको ट्रेकि गरेर यहा पुग्न सकिन्छ भने अर्को बाटो पोखराबाट स्या जा जाने राजमार्गको मुखैनिरबाट माथि लाग्छ ।यी दुवै ठांउबाट एक घण्टा जतिमा डांडामा अवस्थित गुम्बामा पुग्न सकिन्छ ।त्यस बाहेक आफनै सवारी साधनमा जाने हो भने पनि त्यो भन्दा कम समयमा पग्न सकिन्छ जहां गुम्बाको केही तल मोटर पार्किर् को सुविधा रहेको छ ।
यहांसम्म पुगेपछि गुम्बाको भव्यता हर्ेन त छदैछ ,त्यस बाहेक पनि उत्तरतिर तल देखिने फेवा तालको विशालता अनि तालकै आडमा पर्व पश्चिम फैलिएको सरा कोटदेखि नौडाडासम्मको डांडाहरुको भूवनोट र त्यसभन्दा माथिपटिृट देखिने गुर्जो हिमाल मनास्लुसम्मको हिमाली छटालाइ एकै नजरमा हेरेर आनन्द लिन सकिन्छ ।पहिलो पटक पग्नेहरुको लागि त यतिका दृष्यहरु एकै साथ देखिंदा यतिको रमाइलो दृष्यले भूतुक्कै वनाउंछ ।यहांबाट पोखरा उपत्यकाको मुख्य शहरी भूभाग लगायत यस उपत्यकाको पर्ूर्वी भूभाग समेतलाई राम्ररी नियाल्न सकिन्छ ।यहींबाट हिडेर वा मोटरसाइकलमा पुम्दीकोटसम्म पुग्न सकिन्छ जहाँबाट हिमालहरु अझ ठूला र आकर्ष रुपमा देखिन्छन् ।यि डांडाबाट पोखरा उपत्यकाको रात्री दृष्य हर्ेन पनि निकै आकर्ष देखिन्छ ।

कसरी जाने
हिडेर जाने हो भने पातले छांगोको थोरै पश्चिमबाट डाडा उक्लन सकिन्छ भने गाडीमा जान स्या जा जाने बाटोको थोरै गएर डाडाको दक्षिणबाट माथि उक्लने बाटो छ ,त्यहीबाट साइकल,मोटर साइकल ,जीप आदि जाने गर्दछ ।

प्ाोखराका चौताराहरु

नेपाली समाजमा पाटीपौवा र चौतारीहरु किन वनाइन्छ ।त्यो हामी सबैलाई र्सबविदित नै छ ।चौतारो वनाउनु तात्कालिन हाम्रो समाजको मानवीय धर्मलाई सर्म्बर्धन गर्ने विकास निर्माणको काम हो ।अहिलेको जस्तो मान्छे मान्छे अनि समाजलाई जोड्न शिक्षा ,यातायात र संचारको विकास भैकन पनि हरेक व्यक्ति एक्लो हुंदै गइरहेको परिवेशमा तात्कालिन अवस्थामा एक व्यक्ति अनि समाजलाई अर्को व्यक्ति अनि समाजको भावनालाई बुझन अनि जोड्ने सेतुको काम गर्ने काम यही चौताराहरुले गरे ।

मान्छेले आदिम कालदेखि नै यात्रा गर्ने गरेको हो र एक ठांउबाट अर्को ठांउमा जाने क्रममा गर्मी हुंदा अनि पानी पर्दा ओत लाग्ने अनि खाना पकाएर खानुका साथै रातको आराम गर्न यिनै चौतारा अनि पाटीले सहयोग गरे । यो त भयो उपयोग गर्नेको लागि फाइदा ।यस बाहेक वनाउनेले तात्कालिन समाजको मानवको सेवा गरेर धर्म कमाउने मान्यता रहेको थियो ।उतीवेलाको मान्छेको मन निश्चल र निष्कट हुने हुंदा - अहिलेको जस्तो जटिलताहरु नभएको अवश्थामा) जसले चौतारोको उपयोग गरे उनीहरुले वनाउने मान्छेको नाममा आषिर्वचन -शुभ होस् ,भलो होस् भनेर कामना गर्ने ) दिने हुंदा वनाउने मान्छेको नाममा पुण्य कमाई हुने हुंदा मानव सेवामा गरिएको कामको उचित कदर पनि हुन्थ्यो । अर्काको शुभ र भलो चिताउदा आफनो मनमा पनि शान्ति मिल्ने हुंदा एक अर्कासंग यसरी भावनात्मक सहअस्तित्वमा बांचेका थिए ।अहिलेको जस्तो भौतिक वस्तुहरु नहुंदा पनि मानिसहरु सुख र सन्तोषका साथ बांचेका थिए ।हाल हामीले वेवारिसे अवस्थामा देख्ने चौतारो ,कुवा ,पधेरो आदि यिनैका उदाहरणहरु हुन् ।यसै क्रममा वनेका पोखराका पुराना चौताराहरु प्राय सबै चोक र गल्लीहरुमा देख्न सकिन्छ ।